Mengverhouding bij tweecomponenten-lijmen en -kitten
De mengverhouding is bij tweecomponenten-lijmen en -kitten een van de meest kritieke parameters in het hele doseerproces. In theorie is zij duidelijk gedefinieerd, netjes beschreven in het datablad en correct opgeslagen in de besturing. In de praktijk wijken theorie en werkelijkheid echter vaak van elkaar af.
Dit artikel legt uit waarom een correct ingestelde mengverhouding alleen niet volstaat en waarom stabiele tweecomponentenprocessen alleen betrouwbaar functioneren met een beschouwing van het werkelijke proces.
Typische mengverhoudingen in de praktijk
Bij tweecomponenten-lijmen en -kitten liggen de mengverhoudingen in de praktijk doorgaans in een bereik van 1:1 tot 100:2. Afhankelijk van het materiaal en de toepassing zijn ook alle tussenliggende verhoudingen mogelijk.
De doseerinstallatie moet deze mengverhouding niet alleen kunnen weergeven, maar ook stabiel handhaven over het gehele proces.
Hoe mengverhoudingen worden ingesteld
Afhankelijk van het machinetype geschiedt de instelling van de mengverhouding op verschillende wijzen:
– via het touchpanel en de besturing, bijv. bij de mastermix gear drive
– via mechanische instellingen, bijv. bij de mastermix XS
In beide gevallen wordt eerst een streeftoestand gedefinieerd. Of deze streeftoestand in het lopende proces daadwerkelijk wordt gehandhaafd, hangt echter af van de werkelijke toevoercondities.
Wat er in de praktijk gebeurt
In de reële productieomgeving werken talrijke invloeden in op het doseerproces:
– temperatuurveranderingen in het materiaal
– viscositeitsschommelingen tijdens het bedrijf
– verschillende materiaalcharges
– stilstanden en start-stopcycli
– wisselende applicatiesnelheden
Al deze factoren beïnvloeden het daadwerkelijk getransporteerde volume van elke component – en daarmee de werkelijke mengverhouding.
Typische misvattingen bij tweecomponentendosering
In de praktijk komen wij steeds weer vergelijkbare aannames tegen:
– „De installatie is eenmaal correct ingesteld.”
– „De mengverhouding blijft constant.”
– „Het materiaal gedraagt zich altijd hetzelfde.”
Zonder continue bewaking blijft het echter onopgemerkt wanneer de mengverhouding tijdens het lopende bedrijf verandert.
Gevolgen in het onderdeel
Afwijkingen in de mengverhouding hebben rechtstreeks invloed op de eigenschappen van het aangebrachte materiaal. Typische gevolgen zijn:
– verminderde mechanische sterkte van de lijmverbinding
– onvolledige of foutieve vernetting
– verminderde duurzaamheid
– niet bereikte of afnemende afdichtfunctie
Deze effecten komen vaak pas in de latere toepassing of onder belasting aan het licht. De oorzaak is dan vaak moeilijk eenduidig terug te voeren op het doseerproces.
Waarom theorie alleen niet volstaat
Een theoretisch correct ingestelde mengverhouding beschrijft slechts de streeftoestand. Zonder meting of regelmatige controle van het werkelijk gedoseerde volume blijft onduidelijk of deze streeftoestand daadwerkelijk wordt bereikt.
Stabiele tweecomponentenprocessen vereisen daarom meer dan correct ingestelde parameters.
Wat in de praktijk echt helpt
Uit onze ervaring blijkt dat de procesbetrouwbaarheid bij tweecomponententoepassingen op twee manieren kan worden verhoogd:
– door continue bewaking, bijv. met volumemeters of wegmeetsystemen
– of, indien deze niet aanwezig zijn, door regelmatige handmatige controle
Zonder permanente bewaking raden wij een regelmatige controle van de mengverhouding aan via de handmatige uitlitereenheid.
Daarnaast dragen verdere kwaliteitscontroles bij aan de procesborging, bijvoorbeeld:
– potlife-tests
– butterfly-tests
Deze controles helpen veranderingen in het materiaalgedrag vroegtijdig te herkennen en bij te sturen.
Afbeelding: handmatige controle van de mengverhouding via de uitlitereenheid
De afbeelding toont een handmatige controle van de mengverhouding bij tweecomponenten-lijmen en -kitten via een uitlitereenheid. De beide componenten worden afzonderlijk uitgelitterd om de werkelijk gedoseerde volumes te vergelijken. Deze werkwijze wordt met name aanbevolen wanneer er geen continue bewaking via volumemeters of wegmeetsystemen plaatsvindt.
Samenvatting
De mengverhouding bij tweecomponenten-lijmen en -kitten is in theorie eenduidig gedefinieerd, maar in de praktijk blootgesteld aan talrijke invloeden. Zonder bewaking of regelmatige controle bestaat het risico dat de werkelijke mengverhouding ongemerkt verandert.
Wie duurzaam stabiele en reproduceerbare tweecomponentenprocessen wil waarborgen, moet theorie, techniek en regelmatige kwaliteitscontroles consequent met elkaar verbinden.
Individuele offerte
Wilt u uw tweecomponenten-doseertoepassing technisch correct dimensioneren of borgen?
Vraag hier uw individuele offerte aan
